Kąty Rybackie: Muzeum Zalewu Wiślanego. Co zobaczyć nad morzem? Ciekawe zabytki, historia i restauracje

Przemek Miller
Kąty Rybackie: Muzeum Zalewu Wiślanego. Co zobaczyć nad morzem? Ciekawe zabytki, historia i restauracje
Kąty Rybackie: Muzeum Zalewu Wiślanego. Co zobaczyć nad morzem? Ciekawe zabytki, historia i restauracje Przemek Miller
Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich to miejsce, które stara się uchronić od zapomnienia nie tylko narzędzia, ale również i ludzi zahartowanych surowością i nieprzewidywalnością tutejszego akwenu. To swoista kwintesencja procesu przenikania się kolejnych pokoleń, które żyją tu wyłącznie za sprawą łaskawości wód Zalewu Wiślanego.

Początki Muzeum Morskiego sięgają roku 1958 r., w którym to na terenie Dworu Artusa zawiązało się z inicjatywy późniejszego Dyrektora Muzeum - dr-a hab. Przemysława Smolarka Towarzystwo Przyjaciół Muzeum.
W październiku 1960 r. udało się też powołać do życia przy gdańskim Muzeum Pomorskim autonomiczny oddział pod nazwą „Dział Morski”. 1 października 1972 r. minister kultury i sztuki nadał jej rangę i status instytucji narodowej pod nazwą Centralne Muzeum Morskie.

Muzeum Zalewu Wiślanego - historia

Muzeum powstało w dosłownym tego słowa znaczeniu od podstaw. W zamyśle jego założycieli miało być kompleksem portowo-muzealnym, wkomponowanym w serce starego portu na terenie miasta Gdańsk. Równolegle jednak placówka ambitnie realizowała koncepcję rozwoju kolejnych instytucji poprzez pozyskiwanie nowych obiektów.

  • W czerwcu 1963 r. utworzony został jego pierwszy oddział - Muzeum Latarnictwa w latarni morskiej w Rozewiu.
  • W kolejnych w roku: 1972 Muzeum Rybołówstwa w Helu,
  • w 1977 r. budynek przylegający do Żurawia w Gdańsku, w którym po wojnie mieściła się kotłownia, noszący nazwę Składu Kolonialnego,
  • w 1984 r. Muzeum Wisły w Tczewie
  • oraz Muzeum „Dar Pomorza” w Gdyni.

W 1989 r. udostępniono sale ekspozycyjne w spichlerzach: „Panna”, „Miedź” i „Oliwski” na Wyspie Ołowiance, gdzie od 2000 r. po odbudowaniu kolejnych spichlerzy „Mała” oraz „Duża Dąbrowa” mieści się siedziba główna obecnego Narodowego Muzeum Morskiego. 10 grudnia 2013 r. decyzją Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego Muzeum uzyskało nową nazwę - Narodowe Muzeum Morskie.

Pasjonaci

Pierwszym dyrektorem a zarazem jednym z jego pomysłodawców był dr hab. Przemysław Smolarek, który sprawował swoją funkcję nieprzerwanie od 1960 r. aż do śmierci w 1991 r. Kolejnym dyrektorem był doc. dr hab. Andrzej Zbierski, który odszedł na emeryturę w 2001 r. W 2001 r. dyrektorem ówczesnego Centralnego Muzeum Morskiego został dr inż. Jerzy Litwin, który piastował to stanowisko przez 17 lat. 12 grudnia 2018 r. kolejnym dyrektorem został dr Robert Domżała.

Narodziny muzeum

Inicjatywa powołania Muzeum Zalewu Wiślanego w Kątach Rybackich swoimi początkami sięga lat 70. XX w. Wtedy też zaczęto gromadzić pierwsze zabytki rybołówstwa i szkutnictwa regionu takie jak: łodzie rybackie – barkasy, żakówki oraz pochodzące z przełomu XIX i XX w. narzędzia połowowe i szkutnicze, w tym m.in. warsztat szkutniczy rodziny Schmidtów z miejscowości Łaszka k. Sztutowa. W 2002 r., z inicjatywy Centralnego Muzeum Morskiego w Gdańsku oraz Zarządu Gminy Sztutowo, utworzono cykliczną, sezonową wystawę pozyskanych eksponatów w barakach po byłych warsztatach szkutniczych w Kątach Rybackich. Wystawa poświęcona jest historii rybołówstwa
i szkutnictwa nad Zalewem Wiślanym.

Nowa placówka została dwukrotnie nagrodzona wyróżnieniem „Sybilla” nadawanym przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego: jako ekspozycja Muzeum Zalewu Wiślanego w 2002 r. oraz za zorganizowanie wystawy „Zabytkowy warsztat szkutniczy z Łaszki” rok później. Rosnące zainteresowanie miejscem stało się również impulsem do nadania mu przez Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego 17 października 2007 r. statusu oddziału obecnego Narodowego Muzeum Morskiego w Gdańsku.

Muzeum Zalewu Wiślanego - eksponaty. Co warto zobaczyć w Kątach Rybackich?

Wśród najciekawszych eksponatów pochodzących z tamtych terenów jest oryginalny warsztat szkutniczy, a także okazały 10-metrowy barkas - jednostka o napędzie żaglowym, którą wykorzystywano jeszcze w latach 60. XX w. do połowów na Zalewie Wiślanym. Bardzo okazale prezentuje się też kompletny zespół narzędzi szkutniczych z przełomu XIX i XX w. w tym kilkanaście strugów służących do obróbki drewna. W muzeum można zobaczyć tradycyjne łodzie rybackie z okolic Zalewu Wiślanego - żakówki, a także ślizg lodowy - Ludowy 8, zwany także od nazwiska konstruktora „Weilandem”.

Muzeum Zalewu Wiślanego - wizja i misja

Placówka w Kątach Rybackich jest otwartym muzeum, które umiejętnie stara się łączyć tradycję i nowoczesność - inspirując tym samym dbałość o zachowanie szeroko rozumianego dziedzictwa morskiego.
Misją muzeum było i jest gromadzenie oraz zabezpieczanie kulturowego, technicznego dziedzictwa morskiego, a także upowszechnianie szeroko pojętej wiedzy poprzez realizację różnego rodzaju działań muzealnych obejmujących swoim zakresem nie tylko badania naukowe, ale również edukację w tym m.in. organizację wystaw stałych i czasowych.

Misja muzeum w Kątach Rybackich realizowana jest z sukcesem w myśl filozofii odpowiedzialności społecznej, odpowiedzialnej konsumpcji oraz troski o przemyślane gospodarowanie zasobami naturalnymi Zalewu Wiślanego. Instytucja jest też miejscem spotkań - platformą obywatelskiego dialogu, permanentnej edukacji, jak również krytycznego myślenia oraz kształtowania właściwych postaw, które charakteryzują społeczeństwo obywatelskie.


Kąty Rybackie - muzeum. Informacje praktyczne:

Ekspozycja na 1 kondygnacji (parter) mieści się w dwóch budynkach. Średni czas zwiedzania to 45 minut. Liczba osób mogących jednocześnie przebywać w Muzeum Zalewu Wiślanego to 30 zwiedzających. Zwiedzane odbywa się z zasłoniętymi ustami i nosem.

Informacje dla osób niepełnosprawnych:
Ekspozycje dostępne dla osób na wózkach inwalidzkich. Brak toalet dla osób na wózkach inwalidzkich.
Jest możliwość poznania przez dotyk wybranych eksponatów dla zorganizowanych grup osób niedowidzących lub niewidomych pod opieką edukatora NMM

To warto odwiedzić na Pomorzu! - ciekawa wystawa

W muzeum można zobaczyć interesującą wystawę wybitnego fotografa i reporter Grzegorza Klatki, która dokumentuje życie rybaków nad Zalewem Wiślanym. Zdjęcia do niej powstawały na przełomie 2020 i 2021 r.
Jest to przenikliwy zapis życia codziennego mieszkańców portowych miejscowości nad zatoką, który nie ogranicza się wyłącznie do formy wizualnej. Każdy z utrwalonych na fotografiach bohaterów ma swoją odrębną historię, zapisaną dzięki wnikliwości i, nierzadko, nieustępliwości fotografa. Oglądając kadry Grzegorza Klatki poznajemy ludzi, których życie wymaga z jednej strony uporu i niezłomności, z drugiej zaś umiejętności przystosowania się do zmienności nie tylko wiatru i fal, ale także kolei losu.

Wystawa to zaledwie wycinek świata utrwalonego na zdjęciach przez artystę. Bohaterowie dokumentu i ich historie składają się na wielowątkową wystawę 47 fotografii, której towarzyszy materiał filmowy oraz zarys historii rybołówstwa na Zalewie Wiślanym.

Kąty Rybackie - atrakcje w pobliżu

Ławeczka Rybaka wraz z rzeźbą rybaka to jedno z najczęściej odwiedzanych miejsc w Kątach Rybackich. Ten ponad dwumetrowy obelisk przedstawiający rybaka trzymającego rybę. Obok obelisku stoi ławeczka. Wykonawcą proj. jest Rafał Pacewicz, który wspólnie z rzeźbiarzem ze Sztutowa Stanisławem Suską uhonorował pracę i wysiłek rybaków, którzy od lat zamieszkują i łowią nad Zalewem Wiślanym. Z ławeczki rozlega się przepiękny widok na tutejszy akwen oraz port.

Rezerwat Kormoranów i Czapli Siwej
W Kątach Rybackich został utworzony w 1957 r. na powierzchni 10,8 ha w celu ochrony miejsc lęgowych kormorana czarnego i czapli siwej. Znajduje się w części Parku Krajobrazowego Mierzeja Wiślana.

Jest to największa kolonia lęgowa kormoranów w Polsce i jedna z największych w Europie. Ptaki te mają tu znakomite warunki bytowania, ponieważ nie posiadają praktycznie żadnych naturalnych wrogów, a wody Zalewu Wiślanego oraz zatoki są obfite w pożywienie.

Most, który zagrał w filmie pt. „Czterej Pancerni i Pies”
To zabytek techniczny na Wiśle Królewieckiej, który położony jest na skraju Sztutowa. Był jednym z epizodów tego popularnego serialu, kiedy to załoga czołgu „Rudy” zdobywała nadrzeczny przyczółek w odcinku pn. „Daleki patrol”.

Babie Doły, Gdynia. Nieopodal Open'er Festival ukrytych jest wiele tajemnic. Tu kręcono m.in. "Czterej Pancernych"!

Babie Doły, Gdynia. Nieopodal Open'er Festival ukrytych jest...

Bulwar Radiowej Jedynki w Stegnie, z którego rozpościera się piękny widok na Bałtyk. Na bulwarze znajdują się dwie oryginalne ławeczki, noszące nazwy popularnych audycji Pierwszego Programu Polskiego Radia - „Lata z Radiem” i „Sygnałów Dnia”.


Muzeum Zalewu Wiślanego - adres, godziny otwarcia, bilety
Kąty Rybackie, ul. Rybacka 64 82-110 Sztutowo, tel.55/247-87-77; 603-112-788, e-mail: [email protected]
Godziny otwarcia: poniedziałek - piątek 9.00 - 16.00 (obowiązują do 30.09.2021)
Informacja Turystyczna: Kąty Rybackie, ul. Rybacka 64
czynna w sezonie letnim 9.00 - 17.00
tel.55/247-87-86

Muzeum Zalewu Wiślanego - dojazd i lokalizacja:
Dojazd PKS (z Gdańska - strona Przewozy Autobusowe "Gryf" - linia 870, z Elbląga - strona PKS Elbląg) do przystanku Katy Rybackie - Port, skąd pieszo do Muzeum Zalewu Wiślanego - opis dojścia na mapach Google
Dojazd samochodem drogą wojewódzką nr 501 - opis dojazdu na mapach Google

Kąty Rybackie - restauracje w okolicy:

  • Bar rybny U Basi, Kąty Rybackie ul. Polna 13, tel.55/247-87-42 Kąty Rybackie
  • Bar Pod Wydmą, Kąty Rybackie ul. Morska 11c, tel.693-383-821
  • Restauracja Regendt, Kąty Rybackie ul. Rybacka 20, tel.55/247-87-39
  • Karczma Kormoran, Kąty Rybackie ul. Morska 2, tel.507-192-900
  • Smażalnia Rybacka, Kąty Rybackie ul. Rybacka 21, tel.696-322-512
Twierdza Modlin. Zwiedzanie, dojazd, mapa, zabytki. Wszystkie informacje w jednym miejscu

Twierdza Modlin. Zwiedzanie, dojazd, mapa, zabytki. Wszystki...

Kąty Rybackie - noclegi:

Tekst i zdjęcia: Przemysław Miller

Mniej wina w Europie

Wideo

Materiał oryginalny: Kąty Rybackie: Muzeum Zalewu Wiślanego. Co zobaczyć nad morzem? Ciekawe zabytki, historia i restauracje - Nasze Miasto

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie