Iglica wieży ciśnień w Nowym Dworze Gd. Ma 3,5 metra wysokości i 111 lat. Przez lata spoglądała z góry na Żuławy. Jakie tajemnice kryła?

Tomasz Chudzyński
Tomasz Chudzyński
Operacja oczyszczania kopuły wieży ciśnień sprzed 11 lat Anna Arent-Mendyk
Została zdjęta po 111 latach ze szczytu najwyższego budynku na Żuławach. Potężna iglica wieńcząca nowodworską wieżę ciśnień kryła w sobie tzw. "kapsułę czasu".

- Ktoś, kiedyś usilnie do niej strzelał - mówi o jednym z elementów iglicy wieży ciśnień Tomasz Sienkiewicz, mieszkaniec Nowego Dworu Gdańskiego, społecznik, niegdyś radny i założyciel społecznego komitetu odnowy tego zabytku.

Rzeczywiście, będąca częścią iglicy charakterystyczna kula nosi ślady wyglądające na przestrzeliny po pociskach lub odłamkach. Powstały zapewne w marcu 1945 roku, gdy o żuławskie miasto, noszące wówczas Tiegenhof, toczyły się zażarte walki między Niemcami a Armią Czerwoną.

Czytaj także

Kula wg Tomasza Sienkiewicza to tzw. kapsuła czasu. Są to zazwyczaj pojemniki lub miejsca, w których umieszcza się różne przedmioty bądź informacje przeznaczone dla przyszłych pokoleń, zwłaszcza archeologów, antropologów i historyków. Kapsuły czasu zwykle tworzy się i ukrywa podczas ważnych wydarzeń, jak np. wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę.

Wewnątrz "kapsuły" znaleziono ptasie gniazdo i małą buteleczkę z zielonego szkła zamykaną na korek, w której wnętrzu nic się nie zachowało...

- mówi Tomasz Sienkiewicz.

Wewnątrz butelki mógł znajdować się okolicznościowy list umieszczony z okazji oddania wieży do użytku. Dawniej miasto słynęło z produkcji tzw. machandla, jałowcowej wódki produkowanej w fabryce menonickiej rodziny Stobbe (W 1897 roku machandel został określony „gdańskim napojem narodowym” i był chroniony lokalnym prawem). Niewykluczone, że buteleczka z zielonego szkła mogła zawierać próbkę trunku dla potomnych.

Zaznaczmy, nowodworska wieża ciśnień, której budowa zakończyła się w 1909 roku, była pierwszym budynkiem w Europie wykonanym w technice żelbetonu. Ma ponad 30 metrów, widać ją z daleka. Dziś jest jednym z najbardziej charakterystycznych zabytków Nowego Dworu Gdańskiego. Do lat 60 XX wieku służyła miastu dostarczając wodę, którą gromadzono w zlokalizowanym na szczycie "basenie". Później, gdy miasto zostało wyposażone w system wodociągowy, straciła swoje pierwotne znaczenie. Od tamtego momentu obiekt nie przeszedł remontu.

W 1989 r. został sprzedany prywatnemu inwestorowi (planował urządzić na szczycie restaurację). Z planów nic nie wyszło, a obiekt wymagał coraz większych nakładów, na których właścicieli nie było stać. W końcu zaczęły ze szczytu zaczęły odpadać bryły betonu zagrażając przechodniom i okolicznym budynkom.

- Ostatnie prace przy wieży były prowadzone 11lat temu, kiedy to Społeczny Komitet Odnowy Wieży Ciśnień przy pomocy i wsparciu wielu osób i instytucji zaangażowanych w akcję - głównie strażaków, dokonał usunięcia wszystkich niebezpiecznych elementów grożących upadkiem z wysokości: pozostałości rynien, elementów elewacji, prętów zbrojeniowych czy dwóch żelbetowych elementów spod kopuły wieży, które utrzymywały jeszcze zardzewiałe pręty zbrojeniowe (każdy z tych elementów ważył ponad 4 tony) - zaznacza Tomasz Sienkiewicz.

Czytaj także

Pod koniec maja tego roku ze szczytu wieży usunięto iglicę.

- Od pewnego czasu zaczęła się ona niebezpiecznie przechylać, co groziło upadkiem z wysokości elementu, który mierzy w całości ponad 3,5m... Niezbędne prace wykonali nasi strażacy przy wsparciu wysięgnika sprowadzonego z Gdyni - dodaje Tomasz Sienkiewicz, który zastanawia się nad reaktywacją Społecznego Komitetu Odnowy Wieży Ciśnień. - Sprawa wieży wraca co jakiś czas i elektryzuje nas jako mieszkańców. Myślę, że czas powrócić po 11 latach do tematu i rozważyć, co dalej, bo to, że jest źle, wiemy nie od dziś...

Wszystkie elementy iglicy zostały zdeponowane i zabezpieczone.

- Chorągiewka wietrzna znajdująca się na jej szczycie nosi datę ukończenia budowy wieży, a zatem 1909 r. i... nadal obraca się na wietrze wskazując kierunek wiatru - podkreśla Tomasz Sienkiewicz.

Dawne zakłady produkcyjne na Pomorzu. Archiwalne zdjęcia!

Pobierałeś zasiłki w czasie epidemii? To musisz wiedzieć

Wideo

Materiał oryginalny: Iglica wieży ciśnień w Nowym Dworze Gd. Ma 3,5 metra wysokości i 111 lat. Przez lata spoglądała z góry na Żuławy. Jakie tajemnice kryła? - Dziennik Bałtycki

Komentarze

Komentowanie artykułów jest możliwe wyłącznie dla zalogowanych Użytkowników. Cenimy wolność słowa i nieskrępowane dyskusje, ale serdecznie prosimy o przestrzeganie kultury osobistej, dobrych obyczajów i reguł prawa. Wszelkie wpisy, które nie są zgodne ze standardami, proszę zgłaszać do moderacji. Zaloguj się lub załóż konto

Nie hejtuj, pisz kulturalne i zgodne z prawem komentarze! Jeśli widzisz niestosowny wpis - kliknij „zgłoś nadużycie”.

Podaj powód zgłoszenia

Nikt jeszcze nie skomentował tego artykułu.
Dodaj ogłoszenie

Wykryliśmy, że nadal blokujesz reklamy...

To dzięki reklamom możemy dostarczyć dla Ciebie wartościowe informacje. Jeśli cenisz naszą pracę, prosimy, odblokuj reklamy na naszej stronie.

Dziękujemy za Twoje wsparcie!

Jasne, chcę odblokować
Przycisk nie działa ?
1.
W prawym górnym rogu przegladarki znajdź i kliknij ikonkę AdBlock. Z otwartego menu wybierz opcję "Wstrzymaj blokowanie na stronach w tej domenie".
krok 1
2.
Pojawi się okienko AdBlock. Przesuń suwak maksymalnie w prawą stronę, a nastepnie kliknij "Wyklucz".
krok 2
3.
Gotowe! Zielona ikonka informuje, że reklamy na stronie zostały odblokowane.
krok 3